Logo
×
Çarpma Yolculuğu
Seviye 1
Rekor
×= ?
Cevap
Hafıza Kutusu
Oyun Bitti
🏆 Yeni Rekor Seviye
Tamamlanan Seviye
Rekor

Çarpma işleminin tarihçesi aslında insanlığın "tek tek saymaya üşenmesi" ile başlar. Düşünsene.

Bir mağara adamı 5 tane mamut kemiğini dizmiş. Arkadaşı geliyor:

— Kaç tane var?
— 5 sıra var. Her sırada 4 kemik var.
— E toplam kaç?
— Sayıyorum... 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8...

Bir süre sonra üçüncü mağara adamı ortaya çıkıyor:

— Arkadaşlar, bu iş böyle olmaz. 5 kere 4 diyelim, bitsin.

İnsanlık tarihindeki ilk verimlilik danışmanı büyük ihtimalle bu adamdı.

İlk ciddi çarpma yöntemleri yaklaşık 4000 yıl önce Mezopotamya bölgesinde ortaya çıktı. Sümerli muhasebeciler sürekli koyun, buğday, keçi ve vergi hesaplıyordu.

— 37 çiftçi var.
— Her biri 28 çuval buğday verdi.
— Kaç çuval eder?

Bunu her seferinde toplamak istemediler. Haklılar. 37 tane 28'i toplamak insana hayatı sorgulatır. Bu yüzden çarpma tabloları geliştirmeye başladılar.

Sonra sahneye Antik Mısır çıktı. Mısırlıların çarpma yöntemi ayrı bir kafa. Örneğin 13 × 12 hesaplayacaklar. Bugünkü gibi alt alta yazıp işlem yapmıyorlar. Sayıları sürekli ikiyle katlıyorlar:

1 → 12 2 → 24 4 → 48 8 → 96

Sonra 13 sayısını oluşturan satırları topluyorlar: 13 = 8 + 4 + 1 → 96 + 48 + 12 = 156. Yani adamlar aslında milattan önce "binary sistem" kullanıyormuş. Bilgisayarlar bunu duyunca:

— Oha, bunlar spoiler vermiş.

Daha sonra Antik Yunan geliyor. Yunanlar matematiği seviyor ama biraz fazla seviyor.

Normal insan: — 7 × 8 = 56.
Yunan matematikçi: — Öncelikle evrenin geometrik doğasını anlamamız gerekir...
Abi ekmek almaya gittik.

Ardından Hindistan sahneye çıkıyor. Bugün kullandığımız onluk sayı sistemi ve modern çarpma algoritmasının temelleri burada gelişiyor. Sıfır da işin içine girince matematik adeta DLC paketi alıyor.

Öncesinde: — Bu sayı ne kadar büyük?
Sonrasında: — Bu sayının sonuna iki sıfır koydum, şirket kurdum.

Daha sonra bilgiler İslam Altın Çağı döneminde gelişerek yayılıyor. Matematikçiler Hint yöntemlerini geliştiriyor, düzenliyor ve sistemleştiriyor. Avrupa ise bir süre diyor ki:

— Roma rakamlarıyla devam ederiz.
XXVIII × XVII

Bunu görünce modern hesap makinesi bile psikolojik destek ister. Sonra Avrupa sonunda Hint-Arap rakamlarını benimsemeye başlıyor.

— Bekle... 348 × 27'yi birkaç satırda mı çözüyoruz?
— Evet.
— Ve bunu her gün yapabiliyoruz?
— Evet.
— Vergi memurları bunu öğrenmesin.

Çarpım tablosunun efsaneleşmesi ise okul çağlarında oluyor. Yüzyıllar boyunca milyonlarca çocuk aynı kaderi paylaşıyor:

2×2=4 2×3=6 2×4=8...

Başlarda kolay. Sonra bir yerde 7×8 geliyor. Tarihte sayısız öğrenci bu noktada duvara boş boş bakmıştır.

Medeniyetin temel taşlarından biri budur. Bir diğeri de muhtemelen "hesap makinesi". Çünkü bugün çoğu insan 8 × 7'yi biliyor ama 17 × 23'ü görünce refleks olarak telefonu çıkarıyor.

🏅 Ödüllü Soru
Bu oyunda bir çarpma işlemi sorusu için oyuncuya ayrılan süre hangi formüle göre hesaplanıyor?
Ses Ayarları
Efekt Sesi 80%
Müzik 70%
Cevap
7
8
9
4
5
6
1
2
3
0